Bức tranh kinh tế Việt Nam 2017 không thiếu màu xanh, bất chấp phục hồi lờ đờ chạp của kinh tế nhân loại và khu vực.
Vững mạnh đã vượt dự trù, lên đến 6,81%, so với bình quân 5,2% của vùng Đông Nam Á. Các con số do Ngân hàng Thế giới mới công bố cũng cho thấy trong nhì năm đến vn vẫn giữ tăng trưởng trên 6%, trong khi trái đất vẫn là 2,9% cho cả 2018 và 2019.
Dự báo phát triển GDP Đông Á-Thái Bình Dương
(Nguồn: Nhà băng Nhân loại, tháng 12/2017)
Hành động kiến tạo
Những mũi tên của thể chế giễu kinh tế: kiến tạo, liêm chính, hành động, phục vụ đã được bắn đi, dù chưa tới đích sau cuối nhưng đã đúng đạn đạo. Chúng tôi cho rằng trong những mũi tên đó, hành động là quan trọng nhất. Người đứng đầu Chính phủ đầy đủ lúc nào cũng hối thúc: Hành động, hành động và hành động.
Quả vậy, nếu không hành động quyết liệt sẽ không có lớn mạnh 6,81%, trên 120.000 doanh nghiệp tư nhân kiến thiết mới, thị trường chứng khoán đạt gần 1.000 điểm, xuất khẩu đạt mức trên 200 tỷ đô la Mỹ, gần 13 triệu lượt du khách tới vietnam và thu hút trên 35 tỷ đô la Mỹ FDI…
Một Chính phủ kiến tạo không thể “trên nóng, dưới lạnh”. Đây là khuyết điểm trong bộ máy hành chính vietnam từ rộng rãi đời, như nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải từng đề cập hiện trạng “trên bảo dưới không nghe”. Trong những nguồn lực cho sản xuất thì có nhẽ nguồn nhân lực là cái yếu nhất của chúng ta, chẳng phải vì từng nhân loại, mà vì quán tính của cả guồng máy.
Thời gian đã qua đi với biết bao sự kiện mang dấu ấn đổi mới, trong khoảng vụ quán “Xin chào” năm 2016 cho đến “APEC” năm 2017. Từ những sự kiện đó, có thể đại quát thành nhì động lực: Kinh tế tư nhân và hội nhập quốc tế. Trong nhiều năm nữa, vn vẫn phải đi trên đôi chân này, ví như muốn biến thành một nước công nghệ và văn minh.
Quyết nghị 10 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XII về kinh tế tư nhân đã trở thành nền móng cho các luật khác về phát triển kinh tế tư nhân. Nhiều nhà báo quốc tế nghĩ rằng hành động đối với quán cà phê “Xin chào” năm 2016 của Thủ tướng Chính phủ là “sự kiện bé”, thậm chí rất bé bỏng, nhưng lại mang thông điệp lớn về kinh tế cá nhân, ở đó, ai cũng có quyền kinh doanh để mưu cầu lợi ích, trước tiên của bản thân và sau đó đóng góp cho sự phồn vinh phổ biến.
Và một thông điệp nữa là: Chính phủ sẽ hành động, trong khoảng điểm ốm nhất vì sự phát hành kinh tế cá nhân. Hành động hăng hái của chỉ huy Chính phủ trong các chuyến công du cũng đã đưa lại giá trị chi tiết, nhiều phần là ký kết của các công ty cá nhân, ví dụ chuyến đi Mỹ năm rồi 20 tỷ đô la Mỹ, đi Nhật 22 tỷ USD, tại APEC 20 tỷ đô la Mỹ…
Chúng ta cẩn trọng dõi theo tuyến đường đi của những tỷ đô la Mỹ này, trong năm 2018 và phổ thông năm sau đó, để đo hiệu quả của nó, theo kiểu vn “một đồng vốn, bốn đồng lời”.
Giấc mơ vietnam: Biết ơn, gắn kết và tạo ra
APEC là sự kiện cần thiết trong hội nhập quốc tế của vietnam năm 2017 và cho tới nay, những thông điệp lớn về kinh tế vẫn được mong chờ nhất. Chủ toạ Trung Quốc Tập Cận Bình, Chỉ huy của nền kinh tế lớn thứ nhì thế giới (khoảng 11.000 tỷ đô la) nói rằng Trung quốc sẽ nhận đầu tư trong khoảng hải ngoại 2.000 tỷ đô la và cũng đầu tư ra nước ngoài 2.000 tỷ đô la Mỹ.
Tại Đà Nẵng, Chủ toạ Tập nói đến giấc mơ Trung Hoa. Còn Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, Lãnh đạo nền kinh tế lớn nhất thế giới (khoảng 18.000 tỷ USD) gọi tên “giấc mơ Ấn Độ-Thái Bình Dương”. Nhưng thực ra, đó vẫn là giấc mơ Mỹ, nước Mỹ trước hết, như cách ông thể hiện sự quan trọng tại APEC 2017. Ông cũng kêu gọi mậu dịch công bằng và thị trường hòa bình.
vn không quên rằng mậu dịch công bằng và thị trường tự do đã đưa vietnam với xuất nhập khẩu lên 400 tỷ đô la Mỹ trong năm 2017, gấp 4 lần so với 10 năm trước khi vn gia nhập WTO. Chỉ có đoạn đường hội nhập quốc tế mới đem đến con số đó. Giám đốc một công ti tại TPHCM nói: “Bí quyết đây 10 năm tôi không dám mơ đến 200 tỷ đô la xuất du nhập”.
Phản biện vừa qua cho thấy một tâm cảnh không vui khi các nhà tư bạn dạng nước ngoài tậu lại vài công ty Việt Nam. Thật ra, không có gì đáng lo âu trong một trái đất mặc dù cô động, nhưng lại biết nhường nhịn đường cho sự trọng thị và biết ơn. Tại diễn đàn APEC 2017, Chủ toạ nước Trằn Đại Quang quẻ đã tỏ lòng hàm ơn những “thương lái xuất hiện bữa nay đã đến với đất nước chúng tôi ngay trong khoảng những ngày đầu mở cửa.”
Một trong những doanh nhân đó, tỷ phú người Thái, Chủ toạ Cơ quan Amata, đã kể: “Chuyến đi đầu tiên của tôi tới Việt Nam tham gia tháng 5/1991. Tôi đã bị thôi thúc tò mò nước nhà này sau khi chạm mặt ông Tsuyoshi Tanaka (lúc ấy là Tổng Giám đốc Văn phòng thây mặt Tổ chức kinh doanh Itochu ở Hà Nội). vn đã trải qua nhiều trận chiến tranh và lắm nỗi gian khổ nhưng tôi thấy được sự máu nóng và ý chí say mê học hỏi của người vn. Tôi đã trót yêu “đất nước xinh đẹp” này, Việt Nam.”
Phải nói rằng không có sự đóng góp của các tổ chức tư nhân đa đất nước, câu chuyện kinh tế của Việt Nam sẽ không dễ có những trang đẹp, nhất là về xuất khẩu như hiện giờ. Dĩ vãng, hiện tại và có lẽ cả mai sau, kinh tế Việt Nam vẫn phải là nền kinh tế hướng về xuất khẩu.
Chủ quyền đất nước hay tự chủ kinh tế có mất vào tay những đơn vị quả đât tham gia làm ăn và kiếm lợi ở Việt Nam? Thắc mắc là kịp thời. Nhưng câu trả lời thì rất rõ, vì trên trái đất, không có non sông phồn thịnh nào bị mất chủ quyền hay thụ động vì tổ chức cả, dù là công ty trong hay ngoài nước. Samsung dù là một doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam cũng bị thổi còi bởi các định dè bỉu quốc tế về công lao.
Hiện đang có những tranh cãi về các công ty công nghiệp quả đât tại Mỹ, tại Anh, tại TQuốc, tại Nga và tại vietnam. Nhưng dù công nghiệp sẽ khiến cho chúng ta lo ngại, thậm chí thiệt hại, thì sau cuối dấu cộng nó đem lại là cho tập thể, chứ không hề cho các nhóm lợi ích, trong đó có các công ti.
Giấc mơ của vn là tự tín kết nối và san sẻ với thế giới. “Là một trong những nền kinh tế có độ thành lập lớn, tương lai của hơn 90 triệu người địa phương vietnam ngày càng gắn kết nghiêm ngặt với châu Á-Thái Bình Dương”, Chủ tịch nước Trằn Đại Quang quẻ thể hiện sự quan trọng tại diễn đàn APEC 2017.
Ông Lương Văn Tự, Chủ toạ Hiệp hội Cà phê – Cacao vietnam, nguyên Thứ trưởng Bộ Thương mại và Trưởng đoàn dàn xếp Việt Nam vào WTO mơi đây đã nói với chúng tôi: “Tham gia WTO quan trọng nhất là tiếp cận với sân chơi thế giới. Chúng ta phải sửa hệ thống quy định một phương pháp hệ thống và đồng bộ để đảm bảo công chúng bình đẳng trước pháp luật”.
Sáng sủa cẩn trọng
Có nhẽ hệ thống quy định là cái mà công cuộc sản xuất bền vững đang cần nhất hiện giờ. Giả dụ không có luật lệ và chế độ thực thi luật đủ mạnh, các nhà đầu tư cá nhân, trong và ngoài nước, vẫn phải dè dặt. Tổ chức chỉ đích thực làm tốt khi họ “cảm thấy” được hòa bình buôn bán và hòa bình chiếm hữu phần lợi nhuận của mình, sau khi đóng thuế một phương pháp minh bạch. Và các nhà lãnh đạo vn đã cam đoan trong thời điểm đến sẽ dồn vào một chỗ cho việc hoàn thiện thể nhạo báng kinh tế hoạt động mua bán định hướng phường hội chủ nghĩa và đó là yếu tố mà công ty chờ đợi nhất.
Nhưng chiến thắng kinh tế sau cùng phải là ích lợi của người dân. Tại APEC, khi nói đến thành công, Chủ tịch nước Trằn Đại Quang đãng đã nêu rõ : “Khu vực của chúng ta vẫn còn hàng trăm triệu người sống trong nghèo đói, chịu những tác động chưa từng có của biến đổi khí hậu, thiên tai”.
Công ăn việc làm cho, lương khá, phúc lợi xã hội tốt, đó chính là chỉ tiêu hàng đầu để đánh giá một nền kinh tế muốn thoát bẫy thu nhâp làng nhàng như Việt Nam. Những vấn đề như nợ xấu, nợ công, tỉ giá, dự trữ nước nhà mặc dầu được cải thiện, vẫn còn khá mỏng manh. Tình hình địa chính trị khu vực như găng tay trên bán đảo Triều Tiên, cùng với chuyển đổi khí hậu và chủ nghĩa dân túy, bảo hộ sẽ tác động bị động tới kinh tế Việt Nam trong năm mới.
Tại Hội nghị hội nhập kinh tế quốc tế trong tuần lễ cuối của năm, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lại nhắc: “Chúng ta phải hành động, không được nửa vời, chẳng thể vừa đẩy, vừa kéo”. Trên thực tiễn, nửa vời nghĩa là không làm gì cả, kể cả “nửa vời” khi mơ.
Mỗi năm qua đi chúng ta lại có những giấc mơ mới được xây đắp trên nền những giấc mơ đã thành và vô kể những giấc mơ bất thành, và rồi, chúng ta phải công lao nặng nhọc hơn, lanh lợi hơn, hành động tự tín hơn, mới ước mơ mơ trở thành hiện thực bền vững dài lâu.
Hành động tự tin là lựa chọn cho năm 2018.
Theo È cổ Ngọc Châu/Baochinhphu.vietnam
Xem tại: máy bơm dân dụng
