Ba thách thức đối với Bộ trưởng GD&ĐT trong năm 2017

Năm nay, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ và ngành giáo dục tiếp diễn phải đi tìm lời giải cho bài toán chất lượng giáo dục đại học, nhân tố thầy giáo và việc Áp dụng kĩ nghệ thông tin.

Giải đáp phỏng vấn tin báo thời điểm đầu năm mới, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ thừa nhận năm qua, giáo dục còn đa dạng hạn chế giễu, chưa làm được.

Năm 2017, tư lệnh lĩnh vực giáo dục tiếp tục phải đối mặt những vấn đề liên quan chất lượng giáo dục đại học, trình độ và doanh thu thầy giáo, đổi mới kĩ nghệ để phát triển.

9 điểm có thể đỗ đại học và nỗi lo khảo sát chất lượng Một số chuyên gia đề xuất chỉ bỏ điểm sàn với trường đại học đã qua khảo sát chất lượng, giảm thiểu trường phù hợp thí sinh đạt 9 điểm ba môn cũng trúng tuyển.

Giáo dục đại học: Buông đầu vào chưa siết 'cửa ra'

Chất lượng giáo dục đại học là bài toán nan giải phổ thông năm nay, khác biệt khi công việc kiểm định chất lượng và khâu siết đầu ra chưa được thắt chặt.

Năm 2017, Bộ GD&ĐT tiếp diễn đổi mới thi cử với phổ quát điểm mới. Trong đó, các môn (trừ Ngữ văn) và tổ hợp môn thi trắc nghiệm, làm cho phổ biến người lo sợ về tính đúng mực, vô tư của kỳ thi.

Tháng 11, Bộ GD&ĐT công bố dự thảo tuyển sinh đại học 2017, dự tính bỏ ngưỡng chất lượng đầu vào (điểm sàn), gây rộng rãi giận dữ trái chiều.

Phổ thông người lo sợ việc thành lập cửa đầu tham gia khi chưa siết đầu ra sẽ dẫn đến tình trạng phổ biến trường hạ điểm chuẩn xuống mức thấp để vơ vét thí sinh, ảnh hưởng chất lượng huấn luyện và chủ trương phân luồng.

PGS.TS Đỗ Văn Dũng - Hiệu trưởng ĐH Sư phạm Khoa học TP.HCM - cho rằng nếu Bộ GD&ĐT bỏ ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu tham gia, những thí sinh đạt 8 - 9 điểm tổ thích hợp 3 môn xét tuyển cũng có thể đỗ đại học, chỉ cần các em đủ điểm hay nghiệp THPT.

Trong khoảng phản hồi đó, một số chuyên gia bắt buộc bỏ chuẩn đầu vào nên bắt đầu Đồng thời với khảo sát chất lượng và siết đầu ra. Nếu như không thi hành tốt việc này, giáo dục đại học sẽ rơi tham gia vòng luẩn quẩn huấn luyện ào ạt nhưng không bảo đảm chất lượng, hàng loạt cử nhân thất nghiệp.

Theo thống kê năm 2016, số học sinh tốt nghiệp không có việc khiến cho là 191.000 người, dự báo tăng lên 300.000 người trong 5 năm tới.

Thực trạng này đặt ra bài toán không dễ dàng cho Bộ trưởng GD&ĐT trong năm 2017, nhất là khi kiểm định chất lượng bị đánh giá còn mang tính chế độ, không hiệu quả.

Hiện tại, cả nước có 4 trọng tâm kiểm tra chất lượng, trong khi gần 500 trường đại học, cao đẳng. Công việc kiểm định đang quá vận tải, rộng rãi trường không đăng ký kiểm tra, học sinh "cứ tham gia được là ra được".

Theo công bố gửi Quốc hội hồi bốn tuần 11/2016, tính tới thời điểm đó, cả nước có 18 trường được đánh giá ngoài. Trong đó, 6 trường được công nhận đạt chuẩn chất lượng giáo dục, 11 trường đang chờ công nhận, một trường không đạt chuẩn.

Ông Phạm Hiệp - nghiên cứu sinh tại ĐH Văn hoá Trung Hoa (Đài Loan, China) - đánh giá hệ thống kiểm tra chất lượng hiện giờ còn khá nguyên sơ, đội ngũ mỏng tanh, mới khiến cho nên lúng túng. Các quy định còn phổ quát cụ thể rườm rà và gần như không ứng dụng công nghệ thông tin vào quy trình bình chọn, dẫn đến quá vận tải.

Điều đó cho thấy nâng cao khảo sát chất lượng giáo dục đại học là một trong những thử thách khá lớn của lĩnh vực trong năm nay.

Phổ thông thử thách với lĩnh vực giáo dục và Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ trong năm 2017. Đồ họa: Phượng Nguyễn.

Thừa cử nhân sư phạm, thiếu thầy giáo nhiều năm kinh nghiệm

Một điều khác cần khắc phục trong năm 2017 là trình độ giáo viên yếu kém và doanh thu của thầy cô quá thấp. Bài toán này tồn tại trong khoảng lâu nhưng chưa sắm ra lời giải. Nó kéo theo phổ quát bất cập như dạy thêm, học thêm tràn lan, gây bức xúc dư luận.

Theo công bố của ngành giáo dục gửi Quốc hội hồi 04 tuần 11/2016, cả nước có gần 1,25 triệu thầy giáo, giảng viên trực tiếp giảng dạy. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ điều hành giáo dục còn bất cập, cơ cấu chưa có lí, trình độ không đồng đều. Một phòng ban cán bộ quản lý, giáo viên chưa theo kịp yêu cầu thay đổi.

Nhìn chung, thầy giáo nước ta nơi thừa chỗ thiếu và đến năm 2020, dự định thừa khoảng 70.100 sinh viên sư phạm tốt nghiệp. Mặt bằng trình độ của nhà giáo còn thấp, khác biệt là thầy giáo ngoại ngữ khi chỉ 33% cấp THCS và 26% cấp THPT đạt chuẩn.

Một trong những xuất xứ dẫn đến tình trạng thừa cử nhân sư phạm nhưng lại thiếu giáo viên nhiều năm kinh nghiệm là khâu tuyển dụng, cũng như chính sách hấp dẫn anh tài.

Thực tế, tuyển sinh tham gia ngành nghề sư phạm còn theo kiểu “vơ bèo vạt tép”. Năm 2016, cả nước có 96 mã ngành nghề huấn luyện sư phạm, đa phần chỉ lấy điểm trong khoảng 16 đến 22, mức thấp so với các cấp khác như công an, y, dược…

Trả lời báo Lao Động, nguyên Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình cho rằng trở ngại lớn nhất trong việc xây đắp và tạo ra đội ngũ giáo viên phổ quát là thầy, cô ở các trường công lập gần như chơi còn động lực với nghề do doanh thu không đủ sống.

Năm 2016, câu chuyện lương thầy giáo cũng hấp dẫn sự ân cần của dư luận: Hàng trăm thầy giáo ở TP.HCM dạy không lương hơn một năm, lương khởi điểm của thầy giáo thấp hơn bảo kê...

Thu nhập thấp buộc vài thầy giáo phải dạy thêm để bảo đảm cuộc sống. Trong khoảng đây, thụ động phát sinh bỗng nhiên ít thầy cô dạy thêm tràn lan, tạo ra làn sóng bàn cãi nên hay không nên cấm dạy thêm, học thêm.

Trong khi đó, lương giáo viên vẫn tính theo kiểu cào bằng, căn cứ cốt yếu vào thâm niên thay vì dựa vào tiêu chí chất lượng, hiệu quả công tác như các cấp nghề khác.

Cách khiến này không khuyến khích cho giáo viên quyết tâm, ngăn cản quá trình hấp dẫn người tài vào ngành sư phạm.

Thử thách đặt ra cho Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ là khiến cho thế nào để xây dựng nhóm giáo viên đạt chuẩn, song song mua ra lời giải cho bài toán lương giáo viên.

PGS Văn Như Cương đánh giá đây là nhân tố không dễ dàng do không thể tăng lương cho giáo viên vì còn liên quan các cấp khác. Cấm dạy thêm hay không cũng là nghi vấn không dễ tư vấn; giả dụ cấm thầy giáo không đủ sống, không cấm lại nảy sinh bị động.

Đổi mới để sống sót trong cuộc cách mạng 4.0

Theo phổ thông chuyên gia, một bài toán khác đặt ra cho Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nói riêng và lĩnh vực giáo dục nói phổ biến là đổi mới, tăng nhanh vận dụng công nghiệp tin tức để sinh tồn trong cuộc cách mệnh 4.0 - xu hướng hòa hợp giữa các hệ thống ảo và thực thể, vạn vật kết nối Internet (IoT) và các hệ thống gắn kết Internet (IoS).

Thậm chí, không ít quan điểm nghĩ rằng nếu như không thay đổi, giáo dục đại học sẽ “chết” trước cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Nhân tố này là có cơ sở khi việc dạy và học ở nước ta bây chừ vẫn nặng về hình thức truyền thống, lỗi thời.

PGS Văn Như Cương nghĩ là việc ứng dụng công nghiệp tham gia giáo dục phổ quát còn mang tính cách thức, chưa phát huy điểm hay của nó.

Bên cạnh đó, một chuyên gia khác nêu thực trạng ở bậc đại học, chính sách tập huấn căn bản là thầy đọc, trò chép. Những tri thức, kĩ năng sinh viên học trong khoảng trường chưa đáp ứng được yêu cầu của nền kinh tế 3.0 và có thể hoàn toàn không bổ ích với nền kinh tế 4.0.

Mô hình giảng con đường lanh lợi được ứng dụng tại ĐH Y Dược Thái Nguyên. Ảnh: Nguyễn Sương.

Trong lên tiếng gửi Quốc hội, Bộ trưởng GD&ĐT cho biết tới năm 2016, 100% nhà trường đã gắn kết Internet, trong đó 85% gắn kết cáp quang quẻ; website và email giáo dục được triển khai rộng khắp; 70% các khu vực chợ đã khai triển phần mềm điều hành nhà trường (trong đó 80% phần mềm trực tuyến).

Bộ đánh giá cơ sở vật chất của phổ biến trường đại học, cao đẳng đã được cải thiện và có không gian sư phạm tốt; một số trường đã có các phòng thể nghiệm tân tiến, phục vụ được nhiệm vụ giảng dạy, học tập, phân tích kỹ thuật; một vài trường đã xây đắp được thư viện điện tử văn minh, đạt tiêu chuẩn khu vực.

Song việc ứng dụng công nghệ tin tức trong môi trường giáo dục vẫn còn phổ biến bất cập do thiếu thốn hạ tầng vật chất, thầy giáo kém công nghiệp tin tức hoặc chỉ ứng dụng máy móc, thiếu sáng tạo và chậm rì rì đổi mới.

Thực trạng này đặt ra thử thách không dễ thay đổi, nhất là khi cuộc cách mệnh kĩ nghệ lần thứ 4 đang được hình thành và có những đột nhiên phá về công nghiệp mới trong các lĩnh vực như trí mưu trí nhân tạo, robot, mạng Internet, công cụ chủ quyền, in 3D, công nghiệp nano, công nghiệp sinh học, kỹ thuật về nguyên liệu, lưu trữ năng lượng và tin học lượng tử...

'Thí sinh đạt 9 điểm ba môn cũng có thể đỗ đại học' Một vài chuyên gia giáo dục phản hồi giả dụ Bộ GD&ĐT bỏ ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu tham gia, những thí sinh chỉ đạt 9 điểm cũng có thể đỗ đại học.

Thi đại học đổi mới thế nào sau hơn 45 năm? Tính từ năm 1970, kỳ thi tuyển sinh tham gia các trường đại học (ĐH), cao đẳng (CĐ) có nhiều thay đổi. Trong đó, cơ chế thi "3 chung" do Bộ GD&ĐT chủ trì vận dụng hơn 10 năm.

thách thức của bộ trưởng giáo dục những thách thức lớn của bộ trưởng gd&đt thử thách đối với bộ trưởng thách thức đối với ngành nghề giáo dục giáo dục 2017

Tham khảo thêm: tin thời sự