Những nơi công cộng Lê Thị Riêng và Lê Văn Tám trước năm 1975 là nghĩa trang lớn, một bỏ ra cho giới thượng lưu, một là nơi chôn cất tầng lớp bình dân.
Khu vực chợ Lê Văn Tám (quận 1, TP HCM) trước năm 1975 là nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi. Khu vực này được giới hạn bởi 4 tuyến trục đường Điện Biên Phủ - Hai Bà Trưng - Võ Thị Sáu và Phan Liêm.
Nghĩa địa Mạc Đĩnh Chi vào năm 1965 (ảnh tư liệu). Nơi này nguyên là nghĩa địa táng các sĩ quan và binh quân nhân người Pháp trong cuộc chiếm đoạt đóng Sài Gòn. Cư dân thời đó cũng gọi là Đất thánh Tây.
Thời vn Cộng Hòa, các chính trị gia cao cấp, tướng tá và thành viên nổi bật đương thời cũng được chôn tại đây. Nổi tiếng nhất là Tổng thống Ngô Đình Diệm và em trai - cố vấn chính trị Ngô Đình Nhu. Nhị người đã bị quân đảo chính giết hại vào ngày 2/11/1963.
Năm 1983, chính quyền TP HCM quyết định hoàn thành hoạt động, di dời hàng nghìn ngôi mộ ở nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi về tha ma Lái Thiêu (Bình Dương) và dự định xây nơi này thành thành Cung Văn hóa thiếu nhi đô thị. Tất nhiên, về sau nơi đây được quy hoạch thành phố đi bộ Lê Văn Tám. Trong ảnh là bức tượng Lê Văn Tám đặt tại trọng tâm khu vui chơi với hình ảnh bó đuốc sống.
"Trước đây tôi làm kế toán cho Sở vệ sinh thành phố. Chính tôi cùng rộng rãi người khác đã tham gia công tác di dời hàng nghìn ngôi chiêu tập. Những người có thân nhân chôn trong nghĩa địa được cho 2 bốn tuần để cải mai táng, nếu như không có người nhận thì được hỏa an táng, di dời nơi khác. Còn lại hài cốt của quân nhân Pháp được đưa về quê an táng", bà È Dục Mùi (70 tuổi, huyện 3) chia sớt.
Hiện giờ, khu vui chơi có đa dạng loài cây rợp bóng mát, là nơi dạo chơi, đồng đội dục của người dân thị trấn. Và nhì năm một lần, ở đây cũng diễn ra hội sách TP HCM cùng đa dạng hoạt động giải trí khác.
Đây cũng là nơi có công trình bãi đậu xe ngầm 100 triệu USD với diện tích chứa 2.000 xe máy, 1.250 siêu xe, 28 xe buýt, xe chuyển vận và một bên là ba tầng hầm dành cho thương nghiệp. Đương nhiên, sau ngày động thổ vào tháng 8/2010, tới nay công trình đang "án binh bất động" vì vướng vài giấy má và chưa biết bao giờ mới xây dừng.
Ở dọc đường Lê Thị Riêng (quận 10) cũng từng là nghĩa trang lớn của Sài Gòn. Trước năm 1975, nơi này là nghĩa địa Đô Thành. Trên hè phố được giới hạn bởi các con phố Cách Mạng 04 tuần 8, Bắc Hải, Trường Sơn.
Nơi này là chỗ an nghỉ của phân khúc dân gian. Theo các cao quý, qua các thời kỳ chiến tranh, phổ thông nấm mồ không tên mọc lên tại đây, mà đa số là của bộ đội chết trận không người nhà kiếm được xác. Trong ảnh tư liệu là cổng chính của nghĩa trang trước năm 1975 với bức tượng Địa tạng vương màu đen khá nhiều người biết đến, cao 5 - 6 m. Tượng này sau đó được di dời về Quan Âm tu viện ở Biên Hòa.
Trong kế hoạch chỉnh trang đô thị, nghĩa địa Đô Thành được giải tỏa tham gia năm 1983 để xây dựng thành những nơi công cộng Lê Thị Riêng như hiện giờ.
Ngay cửa ngõ là khu nhà truyền thống, bia tưởng vọng các liệt sĩ đã hy sinh trong cuộc Tổng tiến công nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Trong đó có tuyển mộ phần bà Lê Thị Riêng (Ủy viên Ủy ban Trận mạc Dân tộc phóng thích Miền nam vietnam).
Ở trạm xe buyt còn có bia tưởng vọng Tổng bí thư Trần Phú. Năm 1999 chính quyền đã tậu thấy phần mộ của ông tại tiệm tạm hóa này sau 68 năm ngày ông hy sinh.
Bao quanh trạm xe buyt là hồ nước tạo cảnh quan. Theo ông Đinh Quang đãng Sử (68 tuổi, thị xã 10), hồ nước này trước giải phóng vốn là một con rạch thông ra kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè. "Hồi ấy, tha ma rộng lắm, rộng rãi người chết vô danh được chôn số đông ở đây, khu này xưa vắng hoe, ít người lai vãng", ông Sử nói.
Hiện nay bến xe Lê Thị Riêng có 80% mảng xanh trên quy mô 8 ha với nhiều đồi, cây xanh, bồn hoa đan xen lối đi.
Tham khảo thêm: máy bơm dân dụng
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét