Trong các khu rừng nhiệt đới ẩm thấp ở Kỷ Phấn Trắng, có một loài nhện chỉ dài khoảng một vài mm thường chạy băng qua những cây thông tiền sử cùng bộ giáp hữu cơ nặng trịch của mình.
Khoảng 99 triệu năm sau, ở Myanmar, loài nhện này đã được sắm thấy trong tư thế bị bọc độc đáo bởi hổ phách. Chúng có cái tên kỹ thuật là Electroblemma bifida, thuộc loài nhện Tetrablemmid, họ nhện Tetrablemmidae.
Con nhện Tetrablemmid bọc trong hổ phách
161 thành viên của họ nhện này đều vũ trang cho thân thể các lớp xương ngoài bền chắc cùng những tấm chồng chéo nhau chạy dọc phần bụng của bản thân.
Các nhà phân tích đang đau đầu tò mò khởi thủy của nhện Tetrablemmid, cũng như những đặc điểm khác biệt mà bộ giáp mang lại cho chúng.
Nhện Tetrablemmid có gì khác so với các loài nhện chung?
Như các loài chân khớp khác, cơ thể của một con nhện phổ biến cũng được bọc trong một lớp xương "xơ cứng". Phần bền nhất của lớp này là phần mai nằm bên trên phần đầu ngực. Nó có nhiệm vụ kiểm soát an ninh mắt, miệng và các cơ quan cảm giác của nhện.
Phía bên dưới phần đầu ngực là phần xương ức. Phần mai và phần xương ức được nối với nhau bởi một lớp mỏng manh và mềm hơn. Chỗ nối này cũng là nơi tiếp xúc giữa các chân và thân thể của nhện.
Đằng sau phần đầu ngực là phần bụng. Ở hầu hết các loài nhện, phần bụng được phủ trong một lớp tiểu bì mỏng mảnh và dẻo làm từ chất kitin, chuẩn y bụng co và giãn lúc ăn.
Một con nhện chung
Nhện Tetrablemmid thì khác! Chúng sở hữu nhì điểm khác với cấu trúc chung trên.
Thứ nhất, phần mai trên phần đầu ngực của loài nhện này thường dày hơn nhiều và được nối luôn với phần xương ức, không chừa bất cứ một kẽ hở nào.
Thứ nhị, lớp tiểu tị nạnh phía dưới các tấm "xơ cứng" của chúng dày hơn gấp ba lần lớp tiểu tị nạnh của các loài nhện thân mềm, giống như có nhì tấm áo giáp chồng lên nhau vậy.
Một số con nhện thuộc họ Tetrablemmidae
Dù trung bình, chúng chỉ dài khoảng 2mm và rộng chưa đến 0,5mm, lớp tiểu bì của chúng lại dày trong khoảng 14 đến 16 micromét.
Nếu tăng các chỉ số lên, một con nhện có kích cỡ bằng với nhân loại sẽ mặc bộ giáp còn dày hơn một chiếc xe tăng Panzer Tiger từ Thế chiến thứ 2.
Và khi chạm chán nguy khốn, bộ giáp của nhện Tetrablemmid mới phát huy hết tác dụng
Những khu rừng nhiệt đới và cận nhiệt đới ở Đông Nam Á, nơi có nhiều nhện Tetrablemmid sinh sống, cũng là chốn cư ngụ của loài ong bắp cày săn mồi hung hăng và rất thích ăn giết mổ nhện.
Loài sâu bọ phàm ăn này thường tấn công đột nhiên ngột, khiến cho con nhện tê liệt và bất động. Sau đó, chúng sẽ kéo con nhện về hang, đẻ trứng lên phần bụng nhện. Khi trứng nở, ấu trùng ong vừa chào đời sẽ xơi sống con nhện luôn.
Ong bắp cày săn nhện có thể hạ gục được những con mồi lớn hơn nó gấp một vài lần, thậm chí là cả nhện Tarantula.
Ong bắp cày "lôi" nhện ra khỏi hang và tấn công
Chúng luôn hăm he đốt não của nhện - nằm ở khu vực tương đối mềm - giữa những tấm phủ phần trước thân thể, làm cho nhện ngay ngay lập tức tê liệt. Nhưng nhờ các tấm cứng nối lại với nhau, nhện Tetrablemmid không bận rộn phải khuyết điểm này và thoát chết.
Tetrablemmid thường sống dưới lá rụng trong rừng, một số thì ngụ cư dưới vỏ cây hoặc trong các hang tối. Loài ve Phytoseiulus persimilis - một loài rất thích ăn nhện - cũng thường "chừa" nhện Tetrablemmid ra vì sợ… gãy răng.
Ve Phytoseiulus persimilis chỉ "xử" được những con vật nhuyễn thể thôi
Phần nhô ra ở mai của nhện Tetrablemmid còn có tác dụng dọa dẫm các loài thú săn mồi như chim.
Thân hình xù xì đáng sợ của một con nhện Tetrablemmid
Nếu áo giáp của Tetrablemmid hữu dụng như thế, vì sao chỉ có mỗi họ nhện Tetrablemmidae chiếm hữu nó?
Có vẻ là vì nó quá rườm rũ, không thích hợp với các sinh vật bé xíu như nhện. Giống như các hiệp sĩ thời Trung Cổ hủ, nhện Tetrablemmid phải khoác lên mình một lớp giáp rất nặng, làm hạn chế chuyển di của chúng.
Cũng vì bộ áo giáp, ít có con nhện nào thuộc họ này quay tơ. Chúng phải vấn đề khiển rất cật sức vùng bụng chỉ để chiết ra những sợi tơ mỏng tanh. Dĩ nhiên, những loài lớn hơn trong họ này, dài khoảng từ 11 tới 12mm thì lại có kĩ năng phát hành những màng nhện lớn tưởng có tuyến đường kính hơn 0,5m.
Các loài nhện phổ biến cử động chân bằng cách câu kết cơ bắp và áp suất chất lỏng bên trong thân thể.
Khi ép các tấm trên phần đầu ngực, chúng có thể tạo áp lực đẩy chất lỏng tham gia trong chân, khiến chân giãn ra. Cơ bắp ở mỗi chân giúp cho nhện điều khiển cử động một cách cởi mở.
Nhện tầm thường cử động dễ ợt hơn nhện Tetrablemmid
Tất nhiên, cấu trúc cơ bắp bên trong các loài nhện có áo giáp lại hoàn toàn khác. Thay vì cơ vân, các tấm giáp chỉ hỗ trợ cơ trơn tuột.
Để tạo sức ép chất lỏng, nhện có áo giáp lại sử dụng các tấm dày trên vùng bụng cùng các dải tiểu tị nạnh cứng kế bên, tạo thành một ống bễ để bơm chất lỏng đi khắp thân thể.
Vì cơ trơn tuột làm cho mất ít sức hơn cơ vân, nên dù hạn chế nhạo chuyển di của nhện, bộ áo giáp lại giúp nhện dè xẻn năng lượng.
Nhìn thông thường, thắc mắc tại sao chỉ có một vài ít loài nhện sở hữu áo giáp vẫn còn bỏ ngỏ.
Vậy để có được bộ giáp, nhện Tetrablemmid đã trải qua những gì?
Phần lớn các loài nhện khác đều thay lông bằng cách thức chẻ phần xương ngoài dọc lớp màng mỏng tanh giữa phần mai và phần xương ức. Ở nhện Tetrablemmid trưởng thành, khu vực này lại đóng kì khôi, khiến chúng không thể thay lông được nữa và ngày càng tăng độ cứng phần đầu ngực.
Như ta thấy, để có được bộ giáp và lợi ích mà nó mang đến, chúng phải tái cấu trúc cơ thể đến tận gốc, thậm chí còn đổi mới hướng phát triển bình thường.
Những con cái thuộc loài nhện áo giáp sống trong các khu rừng ở Thái Lan, có tên Indicoblemma lannaianum, sở hữu những rãnh dễ phân biệt gần tập đoàn sinh dục của chúng. Khi "mưa mây", con đực sẽ sử dụng hàm của mình cắm tham gia những rãnh này.
Khi đã cắm hoàn thành, trận "mưa mây" có thể kéo dài hàng giờ đồng đại dương.
Có thể các loài nhện này hay nhện Tetrablemmid đã tiến hóa bộ giáp của mình cho phù hợp để giao cấu và sinh sản tiện lợi hơn.
Hai con Tetrablemmid đực được tìm thấy ở Myanmar đã củng cố giả thuyết này. Ở cuối hàm của chúng, người ta phát hình thành bộ phận hình nĩa chĩa nhì hướng. Rất có thể chúng đã sử dụng bộ phận này để cung cấp việc "mưa mây".
Hai con Indicoblemma lannaianum đang "mưa mây"
Đúng mực nhện Tetrablemmid đã xuất hiện trên Nhân loại từ khi nào?
Sau khi xác định được nhị con Tetrablemmid trên từng sống ở Kỷ Phấn Trắng, các nhà kỹ thuật cho rằng, có thể loài nhện này đã hiện ra lần trước tiên ở một thời gian xa hơn chúng ta thường nghĩ.
Họ ước tính, sau khi di chuyển trong khoảng Tây Bắc nước Úc qua Eurasia trong kỷ Jura - khoảng từ 145 triệu tới 200 triệu năm trước - chúng đã dừng chân ở Myanmar thời tiền sử.
Phê duyệt phát hiện trên, họ đang dần dần cố gắng tò mò cặn kẽ hơn về loài nhện chiếm hữu bộ giáp có 1-0-2 này.
Nguồn: BBC
Xem tại: máy bơm dân dụng giá rẻ
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét